برای رضا کوشکینژاد، زندانی سیاسی سابق، عضو پیشین ارتش و مدرس سابق دانشگاه، تلاش برای پاک کردن یک تتوی سیاسی، به معنای واقعی کلمه عملی شد.
منبعی آشنا با موضوع به ایراناینترنشنال گفت زمانی که کوشکینژاد در بند نظامی زندان پارسیلون خرمآباد در غرب ایران زندانی بود، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی به دادستان نظامی فشار آورد تا زمانی که این زندانی تتوی روی بدنش را پاک نکند، با مرخصیاش از زندان موافقت نکند.
زیر گلوی کوشکینژاد عبارت «جاوید شاه» نقش بسته بود.
این منبع گفت او را با دستبند و پابند از زندان به یک کلینیک پوست بردند. متخصص گفت پاک کردن تتو به ۱۲ جلسه لیزر نیاز دارد، اما مقامها او را وادار کردند پاک کردن آن را در یک جلسه انجام دهد. هیچ ماده بیحسیای استفاده نشد و این اقدام محل را دچار عفونت کرد.
به گفته این منبع، کوشکینژاد احساس میکرد آنان «هویت ملی ما و تاریخ کشورمان را میسوزاندند».
این منبع گفت همزمان با سوزانده شدن تتو، ذهن کوشکینژاد به نیکا شاکرمی، معترض نوجوانی، معطوف شد که کشته شدنش در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ او را به یکی از نمادهای این جنبش تبدیل کرد.
این منبع گفت: «در میان بوی سوختن گوشت و موهای زیر گلویش و درد سوختگی، مدام به نیکا شاکرمی و شیوه هولناکی که او را کشته بودند فکر میکرد.»
به گفته منبع، کوشکینژاد پاک کردن اجباری تتو را چیزی فراتر از درد جسمانی تجربه کرد. او آن را تلاشی برای درهم شکستن اراده و باورهایش و شکلی از شکنجه روانی توصیف کرد.
این اتفاق در امتداد سابقهای طولانیتر از مجازات کوشکینژاد بهدلیل دیدگاههای سیاسیاش رخ داد. پس از آنکه در جریان خیزش ۱۴۰۱، از جمله هنگامی که هنوز در ارتش خدمت میکرد، به صورت علنی جانب معترضان را گرفت و موضعگیری کرد، در نتیجه هم از ارتش و هم از سمت تدریس در دانشگاه اخراج، بازداشت و به پنج سال زندان محکوم شد.
کوشکینژاد بعدتر، زمانی که بهطور موقت از زندان آزاد شده بود، تصاویری را در شبکههای اجتماعی منتشر کرد که تتوی امضای محمدرضا شاه پهلوی بر پشت دستش، تصویری از شاهزاده رضا پهلوی در تبعید و خود او را با کراواتی با نقش «شیر و خورشید» نشان میداد.
منبعی آشنا با موضوع گفت این تصاویر بعدتر در جریان بازجویی و رسیدگی قضایی علیه او به کار رفتند. مقامات عکسها را به او نشان دادند و همان حال رسما به «تبلیغ علیه نظام» و حمایت از خانواده پهلوی متهم شد.
به گفته این منبع، کوشکینژاد در ارتباط با تتوی امضا و کراوات سلطنتطلبانه به یک سال زندان محکوم شد. در چارچوب همان حکم، به او دستور داده شد با استناد به کتابهای مورد تایید و منتشرشده در دوران جمهوری اسلامی، متنی در محکومیت خانواده پهلوی را با دست بنویسد.
به گفته منبع ایراناینترنشنال، او تن به اجرای این خواسته نداد.
برهنهسازی، عکاسی و نقشهبرداری: جمهوری اسلامی چگونه تتوهای زندانیان را ثبت میکند
تجربه کوشکینژاد رویدادی منفرد نبود، بلکه بخشی از تلاش گستردهتر حکومت برای بررسی بدن و تتوهای زندانیان بود.
در شهادتی که مرکز عبدالرحمن برومند پس از اعتراضات انتخاباتی سال ۱۳۸۸ منتشر کرد، یک بازداشتی که بعدتر به بازداشتگاه کهریزک فرستاده شد، گفت در فرمهایی که در یکی از مراکز پلیس امنیت مجبور شده بود تکمیل کند، در کنار پرسشهایی درباره شغل، سابقه کیفری، نشانی محل سکونت و سفر خارجی، از او پرسیده شده بود آیا تتو دارد یا نه. او گفت بازداشتیها بعدتر هنگام ورود به کهریزک مجبور شدند کاملا برهنه شوند.
بیش از یک دهه بعد، فرزاد معظمی گودرزی، زندانی سیاسی سابق، از روندی نظاممندتر در دوران حبس خود در بند ۲۰۹ سخن گفت. او به ایراناینترنشنال گفت به بازداشتیها دستور میدادند لباسهایشان را درآورند و مقامها از تتوهایشان عکس میگرفتند؛ سپس پزشکی هر یک را ثبت میکرد و محل آن را با علامت ضربدر روی طرحی از بدن انسان مشخص میکرد.
معظمی گودرزی گفت: «روی یک برگه آناتومی، هر جایی از بدنتان که تتو داشته باشد، علامت ضربدر میگذارند.»